Które książki Juula warto przeczytać… i dlaczego wszystkie?

Jesper Juul to urodzony w 1948r. duński terapeuta i pedagog o światowej renomie. Autor słynnego już spojrzenia na dziecko jako kompetentne i warte empatycznego wspierania  w rozwoju. Juul opowiada się przeciw permisywizmowi (tzw. bezstresowe wychowanie) i stanowczno propaguje dojrzałe (oraz pełne szacunku dla siebie i dzieci) przywództwo dorosłych w rodzinach. Więcej na jego temat znajdziecie na polskich stronach www.family-lab.pl oraz po angielsku na www.jesperjuul.com/biography.

W Polsce wydano dotąd 11 jego książek. Także i moją listę lektur otwiera światowy bestseller z… 1995 roku. Przełomowy, jak na tamte czasy, do dziś zaskakuje rodziców i pedagogów nieautorytarnym podejściem do najmłodszych.

Jesper Juul Twoje kompetentne dziecko Metody wychowawcze książki
Twoje kompetentne dziecko | Dlaczego powinniśmy traktować dzieci poważniej?

O tej książce napisałam kilka zdań tutaj.

Kolejne dzieła Juula segreguję według kolejności subiektywnej. Trafiały w moje ręce naprzemiennie z innymi „podręcznikami”, w sercu zostały jednak na znacznie dłużej.

Juul ujmuje wieloma rzeczami, a jedna z nich jest niezwykle ważna: autor nie poucza i niczego nie każe. „Po prostu” dzieli się swoim bogatym doświadczeniem (ponad 40 lat pracy to kawał czasu, prawda?). Pokazuje, co z tradycyjnego modelu postrzegania dziecka działało na nie destrukcyjnie i dlaczego wiele z nich (= wielu z nas) boryka się z problemami w życiu dorosłym. Dzięki swojej pasji, zaangażowaniu, lekturom, studiom i praktyce w pracy z dziećmi, młodzieżą i całymi rodzinami odkrył, co możemy zrobić dla siebie i dzieci, aby nasze z nimi relacje były bardziej zrównoważone, a same dzieci: odpowiednio zaopiekowane, samodzielne i a nade wszystko: traktowane z szacunkiem.

Nie sposób streścić wszystkich myśli Juula w jednym poście. Ta niezwykle inspirująca postać załsuguje na książkę o sobie i swojej pracy, a nie na wpis na blogu. Skromność jednak, która emanuje z Juula, prowadzi nas jednak nie do pomników, a do miejsc promujących rodzicielstwo oparte na więzi i autentyczne relacje dorosłych z dziećmi. Zajrzyjcie na stronę Juula i jego organizacji FamilyLab.

Dlaczego zatem warto przeczytać wszystkie książki Juula? Bo z każdej z nich można się wiele nauczyć. Każda z nich obfituje w przykłady praktycznego zastosowania teoretycznych myśli i założeń koncepcyjnych autora; każda skupia się na też na nieco innym zagadnieniu wiodącym. Choć punktem wspólnym zawsze będzie dziecko i to, jak ono odbiera nas i nasz do niego stosunek, to każda lektura wyposaży nas w odwagę do stawienia czoła innej życiowej kwestii: agresji, asertywności, wspólnym posiłkom, życiu w wieloosobowej rodzinie, ojcostwu, granicom, i in. Wychodzę z założenia, że nigdy nie zawadzi przypomnieć sobie na nowo (bo Juul powtarza na okrągło) o prawdziwym szacunku, partnerstwie, równości, odpowiedzialności, autentyczności w relacjach z dzieckiem i samym sobą. Bo spotkanie z Juulem to nie tylko lekcja o dzieciach. To lekcja o nas samych. Brzmi groźnie? Mając wsparcie Jespera Juula nie trzeba się jej obawiać.

Jesper Juul Twoja kompetentna rodzina Nowe drogi wychowania Jaka powinna być szczęśliwa rodzina KsiążkaJesper Juul – Twoja kompetentna rodzina

Dopełnienie do „Twojego Kompetentnego Dziecka” poszerzone o pełną perspektywę całej rodziny, sytemu najważniejszego i najtrudniejszego do „ułożenia” jednocześnie. Serdecznie, ale i uparcie powtarza autor tu myśli zawarte w poprzedniej książce. Owo powtarzanie nie razi, a pomaga w dogłębnej analizie naszych relacji z dziećmi. Pomaga oczywiście temu, kto relacje chce ulepszać. Pomocne okażą się jednak nie tylko bieżące lekcje od Juula, ale i uporządkowanie swoich niezałatwionych spraw z dzieciństwa i przemyślenie relacji z własnymi rodzicami. Wizja totalnego uzdrowienia? Tak prosto nie będzie, ale wskazówki od mistrza są właśnie tu.


Jesper Juul Być mężem i ojcem Jaki powinien być ojciec książka

Jesper Juul – Być mężem i ojcem

Książka, którą przeczytać powinien każdy (przyszły) tata. Każdy. I każda mama, jego żona, partnerka. Dopełnienie „Twojej kompetentnej rodziny” w wersji dla ojców. Żałuję czasem, że Juul nie wydał „Być żoną i matką”. Chociaż w sumie… podstawiając w całej treści książki pod słowa „tata”, „mąż”, itp. słowa „mama” i „żona” też dałoby się zrozumieć jedno z głównych przesłań juulowskich: bądź autentycznym sobą, a będziesz dobrym ojcem, mężem, człowiekiem. Choć poza autentycznością autor stara się uzmysłowić panom, jak wielka i odpowiedzialna jest ich rola w nowej, powiększonej rodzinie. Kilka złotych (bez przekąsu) myśli może uratować niejden związek. O ile tata/mąż posłucha Juula, a żona – posłucha męża 🙂


Jesper Juul Nie z miłości mądrzy rodzice silne dzieci jak być asertywnym w rodzinie Książka
Jesper Juul – Nie z miłości | Mądrzy rodzice – silne dzieci

Dla mnie jedna z najważniejszych książek ever. Asertywność: level rodzic. Jak mądrze, empatycznie i z szacunkiem odmawiać własnym dzieciom. Ale nie dla samej sztuki odmawiania. Odmawiać po to, aby być z zgodzie ze sobą i swoimi wartościami. Aby uczyć dziecko, że ono też ma prawo do wyznaczania swoich granic. Aby nie jeść codziennie frytek z lodami na każdy posiłek i pomóc uchronić się dziecku przed dilerami narkotyków w przyszłości. Naprawdę, nasze „nie” służy wielu różnorodnym celom. Warto nauczyć się je odpowiednio wypowiadać i wyjaśniać. A ewentulany płacz i frustrację na nasze „nie” mądrze wspólnie z dzieckiem przeżyć. Więcej „wyciskamy” z książki podczas seminariów inspirujacych na temat empatycznego odmawiania: https://dzieciakizwierzaki.wordpress.com/seminaria/


Jesper Juul Agresja nowe tabu jak radzić sobie z agresją u dziecka książka
Jesper Juul – Agresja. Nowe tabu? | Dlaczego potrzebna jest nam i naszym dzieciom

Arcyciekawa i arcyważna pozycja dla każdego współczesnego rodzica i człowieka wogóle. Na temat agresji narosło tyle mitów, powoduje ona tyle obaw… A nie da się jej tak po prostu pominąć, zlekceważyć, zingorować. Jak sobie z nią radzić? Jak nazywać i przeżywać? Warto poświęcić chwilę na lekturę i zastanowić nad rozróżnieniem pojęć takich, jak: złość, irytacja, agresywność, agresja. A zaraz po Juulu sięgnąć po Rosenberga i jego „Porozumienie bez przemocy”. I dalej uczyć się o sobie i swoich emocjach.


Życie w rodzinie | Jak rozwiązywać konflikty w rodzinie
Jasper Juul – Życie w rodzinie
| Wartości w rodzicielstwie i partnerstwie

Juul zachęca do tego, aby raz na jakiś czas weryfikować wartośći obowiązujące w naszej rodzinie. Uważam to za niezwykle cenne, wszak nasze poglądy mogą się zmieniać. Warto znać swoje wartości, bo dużo łatwiej żyć zgodnie z nimi, gdy zostają nazwane. Mnie przekonują te, o których pisze Duńczyk: integralność, poczucie własnej wartości, odpowiedzialność osobista, autentyczność. W książce dokładnie wyjaśnia, co znaczy każda z nich, choć jak je realizować – zostawia nam, czytelnikom/rodzicom. Za co jeszcze cenię tę pozycję? Pokazuje, że można wychować dzieci bez gróźb i kar, nie popadając jednocześnie w tzw. „wychowanie bezstresowe”. Przypomina/uczy, czym jest naturalny autorytet i jak można całkowicie bez przemocy sprawować władzę w rodzinie.


Jesper Juul Przestrzeń dla rodziny Jak pogodzić pracę z rodziną Książka
Jesper Juul – Przestrzeń dla rodziny | Poradnik dla rodziców

W tej rozmowie Juula z Moniką Øien ważną rolę odgrywa ZŁOŚĆ, jako element relacji dziecko-dorosły. Wielu z nas szuka rozwiązań w tym obszarze, który budzi wiele emocji. Złość jest bowiem trudna, a konfliktów w codzienności nie brakuje. Jak nie wybuchać każdego dnia? Jak zdrowo się kontrolować i zarządzać trudnymi uczuciami? Z książki wybrzmiewa, że pomocne jest zrozumienie źródeł złości i sposobu jej działania.

„Przestrzeń…” jest też o szacunku i zaufaniu: do siebie – jako rodzica i do dziecka – jako podmiotowego członka rodziny, którego warto kształtować w poczuciu sprawczości i odpowiedzialności osobistej. Choć podobna do „Życia w rodzinie” i „Twojej kompetentnej rodziny” to jednak inna to książka, choć Juul ten sam.


Jesper Juul Uśmiechnij się siadamy do stołu Dobre maniery dzieci przy stole Ksiazka
Jesper Juul – Uśmiechnij się! Siadamy do stołu | Wspólne rodzinne posiłki

Zaraz po „Bobas lubi wybór” (Murkett , Gill Rapley ) i „Moje dziecko nie chce jeść” (Gonzales) tworzy triadę podstawowych książek o (nie)jadkach, którą chętnie poleciłabym każdemu rodzicowi zatroskanemu o ilość, częstotliwość i wielkość dziecięcych posiłków. Dwie pierwsze pozycje skupiają się na najmniejszych i młodszych dzieciach, Juul zaś pisze znacznie szerzej oraz o dzieciach starszych. Wspólny posiłek to nie tylko jedzenie, jak zaznacza. Dużo w tej książce o relacjach, atmosferze, bliskości, zaufaniu do siebie samego i innych. Jeśli, podobnie jak ja, wierzycie/zakładacie, że poczucie własnej wartości, sprawczości i odpowiedzialności osobistej jest związane (między innymi!) z pożywianiem się na pewno poczujecie się lekturą podbudowani.


Jesper Juul Nastolatki kiedy kończy się wychowanie nastolatków książka
Jesper Juul – Nastolatki | Kiedy kończy się wychowanie?

Okładkowe zdanie „Bądź sparingpartnerem dla swojego dziecka” oddaje w pełni główną myśl kolejnej książki Juula. Autor od lat nakłania nas do zaprzetania tradycyjnego wychowywania i rozpoczęcia budowania partnerskiej więzi z naszymi dziećmi. Partnerskiej nie oznacza tu równej w sensie posiadania tych samych praw i obowiązków – te powinny być dopasowane do wieku i roli w rodzinie. Juul mówi jasno: za dom i za relacje odpowiedzialni są rodzice. Gdy tej odpowiedzialności brakuje, dzieci na ogół cierpią. Jak mądrze zarządzać domem? Jak stać się godnym zaufania i autentycznym liderem dla swojego dziecka? Wskazówek szukajcie w „Nastolatkach”.


Jesper Juul Zamiast wychowania O sile relacji z dzieckiem książka

Jesper Juul – Zamiast wychowania | O sile relacji z dzieckiem

Najnowsza książka Juula nie zaskakuje. Nie znaczy to, że nie warto jej przeczytać. Bo warto. Uporządkowuje, powtarza, przypomina, poszerza perspektywę. Uzmysławia i potwierdza po raz kolejny, że nie warto wychowywać dzieci, za to warto z nimi się rozwijać i tworzyć wspólny świat. Nie po raz pierwszy Juul neguje walor słowa i konceptu „wychowania”, krytykując takie podejście jako jednostronne („mądry rodzic uczy życia bezwolne dziecko”). Opowiada się za budowaniem w duecie, działaniem w parze, współpracą i współdziałaniem. Tylko tak nauczymy siebie i dzieci, że człowiek może żyć w zgodzie z innymi. Nie tylko z własnymi rodzicami 🙂


Jesper Juul Kryzys szkoły dla nauczycieli rodziców problemy dzieci w szkole książka

Jesper Juul – Kryzys szkoły | Co możemy zrobić dla uczniów, nauczycieli i rodziców?

Mimo iż moje własne dziecko nie jest jeszcze w wieku szkolnym, temat tej pozycji nie jest mi obojętny. Wszak instytucja szkoły – w jakimkolwiek sensie – wcześniej czy później nas dopadnie. Juul pokazuje, co zrobić, aby pomóc naszym dzieciom-uczniom czuć się w szkole lepiej i czerpać z niej jak najwięcej. Autor upatruje szans na zmianę szkoły poprzez wsparcie jej głównych aktorów, czyli nauczycieli. Ciekawa wizja, wcale nie nierealistyczna, której mocno kibicuje. Psychologia uczy, że nikt się nie zmieni, jeśli sam nie będzie tego chciał. A zatem ta książka powinna trafić także do nauczycieli. Aby chcieli. I dla rodziców, aby też chcieli. Właściwie to chyba chcemy tego samego. Zacznijmy więc od lektury, nastepnie przejdźmy do wparcia siebie nawzajem i dalej tą drogą do celu. A celem jest nowa szkoła – otwarta na zmiany, na dzieci, na zrozumienie siebie i w końcu: na poszerzanie wiedzy. Może uda się to osiągnąć bez kar, nagród, ocen, dzienników  i klasówek? Jako mama i nauczyciel (a także były uczeń) – jestem na „tak”.


Jesper Juul – Rodzic jako przywódca stada | Pełne miłości przywództwo w rodzinie

Nie zdziwi nikog fakt, że – jako zoopsycholog pracujący na co dzień i z dziećmi, i ze zwierzakami – na tę książkę czekałam z niecierpliwością. Ciekawa byłam wywodu łączącego zasady działania stada zwierząt i tego domowego, rodzinnego. I choć nie zgadzam się z każdym Juulowym słowem z tej książki, najważniejsze pozostaje dla mnie jednoznaczne: możemy być mądrymi przywódcami, możemu budować autorytet nie na przemocy, a na wartościach, możemy czerpać siłę z naszego rodzinnego stada, możemy być za nie mądrze odpowiedzialni bez naruszania niczyjej godności. Cieszę się, że tacy sami możemy być dla braci mniejszych (najczęściej realizujemy przywództwo wobec psów). Juul pisze dużo o władzy, wynikającej z doświadczenia i a nie siły mięśni. Przypomina (bo to nie raz pada w poprzednich książkach) o tym, czym jest autentycznośc, spójność, odpowiedzialność osobista i jak tych wartości możemy uczyć nasze dzieci. Oraz o tym, czego możemy się my uczyć od młodszych: co i jak czerpać, aby nie oddać władzy, której one tak bardzo potrzebują. O nowoczesnym rodzaju zrównoważonego przywództa, do którego warto dojrzeć i przejąć je dla dobra całej rodziny. (Bo bezstresowe wychowanie to mit!)


Jespera Juula wydaje w Polsce Wydawnictwo Mind, z którego stron pochodzą zdjęcia okładek książek.


Jeśli chcecie przeczytać o innych moich książkowych inspiracjach zapraszam na podstronę Lektury dla Rodziców.

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s